wijsgerige antropologie en technologie - sem 1 filo

STUDY
PLAY

Terms in this set (...)

emperische wending
men gaat niet meer abstract nadenken, maar kijken naar concrete werkelijkheden
cultuur -antropologie
dit valt binnen het domein van sociale wetenschappen. het is een onderzoek naar bepaalde culturen waarbinnen men de verschillen op empirische gronden gaat vastleggen.

bekende filosoof: claude lévi-Strauss
Wijsgerige antropologie
Ontologie: aristoteles "de mens is een denkend wezen"
hoe is wijsgerige antropologie ontstaan?
uit 3 stromingen, die ervoor hebben gezorgd dat de filosofen zich gingen afvragen: wat is de mens?

1. psychoanalyse - denken en handelen wordt door onbewust seksuele wensen gestuurd

2. darwinisme - evolutietheorie: de mens is uitloper van evolutieproces dat begonnen is bij een dier

3. behaviorisme: de mens is neits anders dan een stimulus-response machine
welke vraag ontstond door de 3 stromingen
wat is er nu eigenlijk zo uniek aan de mens, wat is dat 'meer' wat we bezitten?
Orgaanprojectie
Eernst Kapp -
technologieën zijn bewuste of onbewuste projecties van menselijke organen:

VB hamer = vuist | zaag = gebit

techniek is afgeleid van organisme
zelfkennis door (orgaanprojectie)
de mens kan zichzelf beter leren kennen --> groei zelfbewustzijn

1. afstand tussen ik en mezelf - door jezelf op afstand te bekijken krijg je beter idee wat mens/jij is

2. mensen zijn meer dan techniek - materialen kunnen functies vernemen maar mens blijft belangrijker/ meer dan techniek zelf
Beschrijf de evolutie in ontwikkeling van de techniek
Herman Schmidt

stadium 1: werktuigen
- kracht om werktuig te bedienen komt van mens
- object wordt intelligent gebruikt

stadium 2: machines
- kracht komt van object zelf
- intelligentie komt van mens

stadium 3: automaten
- kracht komt van de machine
- intelligentie komt van machine
--> mens is dus overbodig
wat beweert schmid?
mens leert zichzelf beter kennen door techniek, maar ook de menselijke eigenschappen.

We beseffen dat we meer zijn dan materie waaruit we bestaan.
Arnold Gehlen
maakte 3delig onderscheid tussen artefacten en de mens

1. techniek vult aan: techniek doet wat mens niet kan

2. techniek versterkt: technische objecten brengen menselijk handelen tot hoger niveau

3. techniek ontlast: handelingen kosten minder moeite
Filosofische conclusie Arnold Gehlen
- mens is gebrekkig soort (mängelwesen)
- mens niet van nature aangepast aan omgeving

dus:

- mens gebruikt techniek om gebreken aan te vullen (hulpmiddel)
- mens ontwikkeld iets om contact met omgeving te vergroten

hierdoor onderscheid van andere dieren
wat hebben de drie relaties in gemeen?
technische artefacten liggen in het verlengde van diegene die objecten gebruikt
Don Ihde
zet theorien Kapp en Gehlen voort:

'embodiment relation' - objecten zijn uitwendig van de menselijke functies: hulpmiddel zonder aandacht te roepen (bril)

'Hermeneutische relatie' - artefact is niet transparant: geeft functie niet door en verlangt de aandacht. object representeert de werkelijkheid
(thermometer: representeerd werkelijkheid in temperatuur)

'alteriteitsrelatie' - is geen bemiddeling tussen gebruiker en wereld. artefact word gezien als QUASI-ANDER rechtstreekse interactie met artefact. relatie alsof artefact/techniek persoon is (liefde,boos)

'Achtergrondsrelatie' - artefacten vormen context waarbinnen zij functioneren. afwezige aanwezigheid (vb centrale verwarming) object is aanwezig maar je merkt het niet op.