Politiek en beleid (Maatschappijleer 2)

STUDY
PLAY

Terms in this set (...)

ambtenaar
is in dienst van de overheid en heeft invloed op de politieke besluitvorming
bezwaarschrift
is een brief waarmee burgers een klacht over overheidsbeleid kunnen indienen
bureaucratie
is een overvloed aan regels
burgemeester
wordt door het staatshoofd benoemd; is voorzitter van de gemeenteraad en het college van B en W
burger
of inwoner van een land
burgerinitiatief
is een burgervoorstel dat door 40.000 mensen is ondertekend
burgeroorlog
verschillende groepen in een land voeren oorlog
censuur
de leider of regering bepaalt wat de media mogen laten zien of schrijven
christendemocratie
is een religieuze politieke stroming met oog voor zorgzaamheid, normen en waarden en rentmeesterschap
coalitie
bestaat uit de politieke partijen die gaan regeren
college van burgemeester en wethouders (B en W)
is het dagelijks gemeentebestuur
commissaris van de Koning(in)
is voorzitter van de Gedeputeerde en Provinciale Staten
compromis
afspraak waarbij alle partijen een beetje toegeven
confessionele stroming
vindt dat het geloof richtlijnen geeft voor het besturen van het land
conservatief
betekent behoudend; conservatieve politici willen weinig verandering
constitutionele monarchie
is een koninkrijk met een Grondwet waarin de taken van de koning(in) staan
democratie
bestuursvorm waarbij een volksvertegenwoordiging of parlement het land bestuurt
demonstratie
is een bijeenkomst van mensen die ergens voor of tegen zijn; een pressiemiddel
dereguleren
het verminderen van het aantal regels en wetten
dictator
is de leider van een dictatuur; heeft alle macht
dictatuur
is een bestuursvorm waarbij de macht bij één persoon of één partij ligt
dictatuur van de partij
is dat de macht bij één partij ligt, zoals in China
directe democratie
is dat burgers direct kunnen beslissen over een politiek plan
Eerste Kamer
is onderdeel van de StatenGeneraal; heeft 75 leden en keurt wetten goed of af
Europees burgerschap
betekent vrij verkeer van burgers die in landen van de EU wonen
Europees Parlement
is de Europese volksvertegenwoordiging; heeft 750 leden en heeft wetgevende taken, maar mag geen wetten maken
Europese Commissie
is het dagelijks bestuur van de EU; heeft 28 leden en mag wetten maken
Europese Hof van Justitie
is de rechterlijke macht van de EU
Europese Raad
bestaat uit de regeringsleiders van alle 28 lidstaten
Europese Unie (EU)
is een samenwerkingsverband van 28 Europese landen voor handel en vrede
(in)formateur
helpt coalitiepartijen bij het vormen van een regering
fractie
is de groep vertegenwoordigers van een politieke partij in de Eerste en Tweede Kamer
Gedeputeerde Staten
is het dagelijkse provinciebestuur
gemeenteraad
neemt beslissingen in de gemeente en kiest en controleert het college van B&W
grondrechten
zijn de belangrijkste rechten; staan in de Grondwet
indirecte invloed of verkiezingen
het volk wordt vertegenwoordigd door politici
infrastructuur
is (de aanleg en het onderhoud van) het netwerk van wegen, bruggen en kanalen
inspraak
is je mening mogen geven over een onderwerp waarbij je betrokken bent
kabinet
bestaat uit de ministers en staatssecretarissen met de minister-president als voorzitter
liberalisme
komt op voor persoonlijke- en economische vrijheid
linkse partij
is voor een sterke overheid en individuele vrijheid en tegen discriminatie
middenpartij
heeft zowel linkse als rechtse standpunten
minister
zit in de regering en het kabinet en is het hoofd van een ministerie
minister-president
is de voorzitter van het kabinet
ministeriële verantwoordelijkheid
de ministers zijn verantwoordelijk voor het staatshoofd
Nationale Ombudsman
bemiddelt tussen burger en overheid bij klachten of onvrede
onschendbaar
betekent niet te straffen; het staatshoofd is onschendbaar (voor politieke uitspraken)
oppositie
wordt gevormd door politieke partijen die niet in de regering zitten
parlement
(of volksvertegenwoordiging)
de Eerste en Tweede Kamer samen (Staten-Generaal)
parlementaire democratie
betekent dat het volk mag meebeslissen over het landsbestuur door middel van een volksvertegenwoordiging: het parlement
politiek probleem
is een maatschappelijk probleem dat op de politieke agenda wordt gezet
politiek standpunt
de meningen van een politieke partij. Deze zijn in te delen in rechtse, linkse of middenstandpunten; daarnaast kan een standpunt progressief of conservatief zijn
politieke actor
heeft invloed op de politieke besluitvorming, zoals de media of ambtenaren
politiek recht
is bijvoorbeeld het recht om een andere mening dan de regering te hebben
politieke stroming
is meestal ontstaan in de 19e eeuw.; liberalisme, socialisme, confessionalisme zijn hiervan voorbeelden, rechts-extremisme is een moderner voorbeeld
progressief
(of vooruitstrevend)
progressieve politici willen veranderingen in de samenleving
Provinciale Staten
benoemt en controleert (leden van) de Gedeputeerde Staten; kiest de Eerste Kamerleden
Raad van de Europese Unie
bestaat uit alle ministers van de 28 EU-landen
recht van amendement
is het recht om oude wetten aan te passen; de Tweede Kamer mag dit
recht van initiatief
is het recht om nieuwe wetten te maken; de Tweede Kamer mag dit
rechts-extremisme
richt zich sterk op eigen groep, land en volk
rechtse partij
is tegen een sterke overheid en voor vrijheid van handel en ondernemen
rechtsstaat
is een land waarin het volk mag meebeslissen, waar regels en wetten zijn waaraan iedereen zich moet houden, waar de burgers grondrechten hebben en de rechters onpartijdig zijn
referendum
volksraadpleging over een maatschappelijk probleem, zoals wel of geen bouw van kerncentrales
regeerakkoord
is een verzameling afspraken die de coalitiepartijen maken over het regeringsbeleid
regering
is het dagelijks bestuur van Nederland; bestaat uit de ministers en het staatshoofd (koning)
rentmeesterschap
is een christendemocratisch idee; de mens heeft de natuur in bruikleen
richtlijn
is EU-wetgeving waaraan EU-landen hun eigen invulling mogen geven
ruimtelijke ordening
provincie bepaalt hoe de omgeving eruit ziet
sociaaldemocratie
komt op voor gelijkheid in de samenleving en streeft naar betere leefomstandigheden voor de armen in de samenleving
staatsgreep
een kleine groep dwingt de leider(s) van een land de macht uit handen te geven
staatshoofd
is de koning(in) van een land
staatssecretaris
werkt voor de minister en is lid van het kabinet
Staten-Generaal
is de naam voor Eerste en Tweede Kamer samen, ook wel het parlement
sterke leider
is een leider die het parlement tijdelijk buitenspel zet en orde op zaken stelt
sterke man
is een mengvorm van democratie en dictatuur; hij leidt d.m.v, een stroman
trias politica
(of de scheiding van de machten)
is de verdeling van de macht in een wetgevende, een uitvoerende en een rechterlijke macht
Tweede Kamer
is de volksvertegenwoordiging en bestaat uit 150 leden; heeft een wetgevende taak en controleert de regering
verordening
is EU-regelgeving die voor alle EU-landen op dezelfde manier geldt
verzorgingsstaat
zorgt voor de bestaanszekerheid van inwoners; de taken van de overheid in de Nederlandse verzorgìngsstaat zijn vastgelegd in de Grondwet
zwevende kiezers
zijn kiezers die nog niet weten wat ze gaan stemmen tijdens verkiezingen. Zij kunnen nog op het laatste moment van partij wisselen.
peilingen
een onderzoek naar bepaalde standpunten van de bevolking.

Flickr Creative Commons Images

Some images used in this set are licensed under the Creative Commons through Flickr.com.
Click to see the original works with their full license.