54 terms

Geschiedenis

STUDY
PLAY
welvarend
Waar of met wie het economisch goed gaat.
Oostzee
Zee-Noord-Europa tussen Zweden en Baltische Staten (Letland/Litouwen etc.)
kooplieden
Handelaren, mensen die producten kopen en verkopen om de winst.
Zeegewest
Holland en Zeeland
kaapvaart
zeeroverij (vloten uit andere landen kapen.)
Piet Heyn
beroemde zeevaarder (verovering zilvervloot.)
beurs
handelsplek
Multinational
Groot bedrijf met vestigingen in meerdere landen.
investeren
Geld uitgeven voor iets met een bepaald doel voor op langere termijn.
speculeren
Handelaren in verwachting winst te maken door stijging of daling van prijzen (gokken op de beurs)
afnemer
iemand die iets koopt (consument)
Schuttersgilde
Een groep burgers gewapend, die de stad/dorp beschermen.
luxe goederen
Goederen die niet direct nodig zijn om van te leven.
financiële risico's
Gevaar om verlies te maken.
Dividend
Het deel van de winst wat aan de aandeelhouders van een onderneming wordt uitgekeerd.
globalisering
Proces van wereldwijd worden, meer landen maken deel uit van wereldhandel.
Economische voorspoed
Dan gaat het economisch goed.
Jurist
Deskundige op het gebied van het recht.
Voltrekking van het vonnis
Uitvoeren van de uitspraak van de rechter.
Remonstranten
- Godsdienstige groepering in 17de eeuw.
- Tegenstander predestinatieleer * Je hebt invloed of je in de hemel/hel komt.
Contraremonstranten
- Tegenstanders remonstranten
- Voorstander predestinatieleer * Mens heft géén invloed om in de hemel/hel te komen, dit wordt van te voren door god bepaald.
tolerant
Iemand die veel accepteerd
intellectuelen
Iemand met verstand, brede algemene ontwikkeling
immigratie
Mensen uit een ander land die zich vestigen in bijv. Nederland.
raadspensionaris
De landsadvocaat die heel belangrijk is voor de Staten-Generaal.
religie
godsdiensten
religieuse intolerantie
Geen andere godsdiensten accepteren.
achterstellen
Mensen niet dezelfde rechten geven/ discrimineren.
Genoot bescherming
bescherming geven
Oogluikend toestaan = gedogen
(= toestaan, niet optreden tegen iets wat eigenlijk niet mag.)
Ambtelijke functies
Functie bij de overheid.
financiële instelling
Een bedrijf of organisatie die met geld te maken heeft.
landloper
Mensen die als bedrieger worden gezien.
zondermeer
"zomaar".
maatschappij
Samenleving, alle mensen bij elkaar en hoe ze met elkaar omgaan.
weren
Tegen gaan/tegen houden
Aalmoes
Klein bedrag voor een bedelaar.
Kwakzalver
Iemand die geen arts is maar beweert je te kunnen genezen.
marskramer
rondreizende koopman
heidenen
Iemand die een geloof heeft of niet in een christelijke god geloofd/ - niet - christen
patriciërs
rijke handelaren
Pesthuizen
Huis met besmette mensen met de pest/andere ziekten.
Rasphuis
voorloper gevangenis
handelskapitalisme
Kooplieden kochten producten op en verkochten deze door met winst. Deze winsten investeerden zij.
Hugenoten
Naam voor Franse protestanten die in de zeventiende eeuw in Frankrijk vervolgd werden vanwege hun geloof.
kapitalisme
Economisch systeem waarbij winststreven, privébezit en vrije concurrentie belangrijk zijn.
landsadvocaat
Belangrijkste ambtenaar in dienst van de Staten van Holland. Hierdoor in de praktijk de belangrijkste politieke bestuurder van de Republiek.
regenten
rijke handelaren met een bestuursfunctie.
stadhouder
Oorspronkelijk de plaatsvervanger van een vorst in een gewest. Tijdens de opstand tegen Spanje was de stadhouder de legeraanvoerder in dienst van de Staten-Generaal. De functie bleef in de familie van Oranje-Nassau.
stapelmarkt
Producten werden opgeslagen om later verhandeld te worden.
VOC
Verenigde Oost-Indische Compagnie. Handelsbedrijf dat vanaf 1602 het handelsmonopolie had op Azië. Oost-Indië (nu Indonesië) was het belangrijkste handelsgebied.
WIC
West-Indische Compagnie. Handelsbedrijf dat vanaf 1621 het handelsmonopolie rond de Atlantische Oceaan had: tussen Amerika en West-Afrika.
wetenschappelijke revolutie
Het experimenteren, observeren en samenwerken van zeventiende-eeuwse wetenschappers leidde tot een ander beeld van e werkelijkheid op verschillende wijzen.
predestinatieleer
De leer van de predestinatie betreft Gods besluit tot schepping en onderhoud van de schepping; ook de bestemming van ieder mens en de daarmee samenhangende uitverkiezing wordt tot de predestinatie gerekend.