57 terms

ALLE BEGRIPPEN VAN BOEK EEN AARDRIJKSKUNDE

STUDY
PLAY

Terms in this set (...)

agrarische bevolkingsdichtheid
het aantal mensen dat deel uitmaakt van de agrarische beroepsbevolking per vierkante kilometer cultuurgrond
analfabetisme
het percentage personen boven de 15 jaar dat niet kan lezen of schrijven
autonomie
een zekere mate van zelfbestuur
bodemdegradatie
situatie waarin de kwaliteit/draagkracht van de bodem vermindert
complementariteit
reden voor handel vanuit een situatie waarin twee regio's elkaar aanvullen met betrekking tot een bepaalde hulpbron
directe buitenlandse investeringen
directe investering in de productie in een ander land door daar een bedrijf te vestigen of een plaatselijk bedrijf over te nemen
diversificatie
In de landbouw: Je toeleggen op het telen van meerdere soorten gewassen om risico te verspreiden
geglobaliseerde landbouw
het systeem van voedselproductie wordt in toenemende mate afhankelijk van processen die op het mondiale schaalniveau spelen
good governance
fatsoenlijk bestuur: doelmatige wijze van besturen, waarbij de overheid alle burgers op een zo goed mogelijke manier van dienst is
groene revolutie
de sterkste stijging van de landbouwproductie in ontwikkelingslanden als gevolg van de toepassing van nieuwe graanvariëteiten
handelsbalans
een belangrijk onderdeel van de betalingsbalans van een land. Aan de ontvangstenkant staat de geldwaarde van de export van een land over een bepaalde periode. Aan de uitgavenkant staat de geldwaarde van de import. De handelsbalans vormt meestal het grootste gedeelte van de betalingsbalans.
honger
Lichamelijke toestand die gaat optreden wanneer iemand gedurende langere tijd minder energie binnenkrijgt dan 1690 calorieën per dag.
hongersnood
Toestand van tijdelijke aard waarin de bevolking in een regio lijdt aan ondervoeding, verhongering en sterfte vanwege een acuut gebrek aan voedsel. Dit als gevolg van verstoring van verdeling van voedsel door droogte, overstroming, aardbeving of oorlog.
informele sector
Onderdeel van de economie waarin activiteiten plaatsvinden die niet officieel geregistreerd staan.
infrastructuur
alle onroerende voorzieningen die vervoer en communicatie mogelijk maken, zoals wegen, vliegvelden, havens, kabelnetwerken, riolering.
invoertarieven
Financiële heffingen die door een land worden gelegd op de prijs van een goed dat of een dienst die wordt ingevoerd.
kwalitatieve honger
Een verminderde lichamelijke conditie die optreedt vanwege een eenzijdige samenstelling van het voedsel.
kwantitatieve honger
Een verminderde lichamelijke conditie die optreedt vanwege een langdurig tekort aan energiebronnen.
landbouwsubsidies
Aanvullende bijdragen van de overheid aan de landbouwproductie
lingua franca
een taal die op grote schaal als gemeenschappelijk communicatiemiddel wordt gebruikt tussen mensen met een verschillende moedertaal.
noodhulp
Vorm van hulp die als doel heeft te voldoen aan de eerste levensbehoeften van een bevolking die wordt geconfronteerd met niet voorziene rampen. Noodhulp is beperkt in tijd, ruimte en omvang
nuttige neerslag
Netto neerslag, dat wil zeggen neerslag minus verdamping
ondervoeding
Situatie waarbij de voedselvoorraad niet genoeg is om een persoon te voorzien van zijn dagelijkse energiebehoefte. In veel gevallen deugt met name de samenstelling van het voedselpakket gedurende langere tijd niet om een persoon van een gezond en productief bestaan te verzekeren.
politieke stabiliteit
Situatie waarbij een land lange tijd is gevrijwaard van ingrijpende bestuurswisselingen, grote interne spanningen en gewapende conflicten
primate city
een stad die qua bevolkingsaantal en op financieel, politiek en economisch gebied alle andere steden in het land verreweg overtreft.
programmahulp
alle geldelijke hulpbijdragen voor algemene ondersteuning van het ontwikkelingsbeleid en de ontwikkelingsprogramma's van dat land.
relatieve afstand
De af te leggen afstand, weergegeven in de benodigde hoeveelheid tijd, kosten en moeite
ruilvoet
De verhouding tussen de exportprijzen en de importprijzen; vaak uitgerukt als de relatieve prijs van het geëxporteerde goed in termen van het geïmporteerde goed
transporteerbaarheid
de mate waarin het de moeite loont om een product te vervoeren
tussenliggende hindernis
een belemmering die men bij een verplaatsing tegenkomt.
voedselbalans
de verhouding tussen de voedselvoorraden en de consumptie van voedsel in een gebied
voedselcrisis
Een situatie waarin sprake is van een beperkte beschikbaarheid van voedingsmiddelen voor een relatief groot deel van een bevolkingsgroep, die samengaat met een slecht werkend distributie- en vervoers- systeem en waarin er op korte termijn geen uitzicht bestaat op verbetering.
voedselgewas
landbouwgewas dat in onbewerkte of enigszins bewerkte vorm wordt gebruikt als menselijk voedsel. Soms gebruikt in engere zin en in tegenstelling tot cash crop (handelsgewas: landbouwgewas bedoeld voor eigen consumptie
voedselzekerheid
situatie waarin alle mensen altijd toegang hebben tot voldoende en veilig voedsel met genoeg voedingswaarden om een actief en gezond leven te kunnen leiden
aquifer
ondergrondse waterhoudende grondlaag, die ten minste aan de onderzijde is afgesloten door een ondoordringbare laag
droogte-index
een maatstaf voor de verhouding van de jaarlijkse neerslaghoeveelheid ten opzichte van de (mogelijke) verdamping
duurzaam waterbeheer
waterverbruik in een zodanige hoeveelheid dat de natuurlijke watervoorraad ook op de lange duur op peil blijft
evaporatie
de rechtstreekse verdamping van oppervlaktewater
evapotranspiratie
verdampingsproces als combinatie van evaporatie en transpiratie
grondwaterspiegel
de hoogte van het grondwater onder het maaiveld, met andere woorden: de bovenzijde van de met water verzadigde zone in de bodem
irrigatielandbouw
een intensieve vorm van akkerbouw of tuinbouw die afhankelijk is van (kunstmatige) bevloeiingsmethoden
mediterrane landbouw
een landbouwsysteem dat is aangepast aan het Middellandse Zeeklimaat (met een droge, hete zomer en een zachte, regenrijke winter)
stroomgebied
een gebied dat afwatert op een bepaalde rivier en zijn zijrivieren
transpiratie
de verdamping van water via levende organismen
verdroging
proces waarbij de grondwaterspiegel daalt ten opzichte van het natuurlijke niveau
verzilting (of verzouting)
proces waarbij het zoutgehalte van grondwater of van de bodem toeneemt
waterbalans
de watervoorraad in een gebied plus de aangevoerde hoeveelheid water, verminderd met de verdampte hoeveelheid water en de afgevoerde hoeveelheid water
waterkringloop (of hydrologische kringloop)
het natuurkundig proces waarbij oppervlaktewater verdampt, in de atmosfeer condenseert en als neerslag uiteindelijk terugkeert in zee of op land
watervoetafdruk
het totale volume aan zoet water dat wordt gebruikt voor de productie van goederen en diensten en dat in die hoedanigheid door de consument wordt verbruikt
bewezen voorraad
het deel van de conventionele reserve van een fossiele energiebron dat aantoonbaar aanwezig en economisch winbaar is
conventionele reserve
de voorraad van een fossiele energiebron die aantoonbaar of vermoedelijk kan worden gewonnen met de tot nu toe gebruikelijke methoden en kosten
fossiele energiebron
een niet-duurzame brandstof (energiedrager zoals olie, steenkool, gas, turf) die is ontstaan uit resten van plantaardig en dierlijk leven in het geologische verleden van de aarde
land-locked country
een land dat volledig is ingesloten door andere landen en daarmee voor de zeescheepvaart afhankelijk is van buitenlandse havens
niet-conventionele reserve
de voorraad van een fossiele brandstof (teerzand, leisteenolie, gashydraat) die wat betreft vorm, zekerheid en economische en technische winbaarheid sterkt afwijkt van de gangbare fossiele energiebronnen
OPEC
de Organization of the Petroleum Exporting Countries (1960, Bagdad) is een kartel van olieproducerende landen dat door het veranderen van het aanbod van olie de prijs daarvan kan sturen
peak oil
het tijdstip waarop de productie van een bepaalde fossiele energiebron zijn maximum bereikt, dit kan per land of voor de hele wereld vastgesteld worden
vermoedelijke reserve
het deel van de conventionele reserve van een fossiele energiebron dat waarschijnlijk aanwezig of mogelijk aanwezig is, waarschijnlijke reserves hebben een kans van 50% om technisch en economisch winbaar te zijn, voor mogelijke reserves is die kans 5%