45 terms

C+R, Hoofdstuk 5: Het Nederlandse strafrecht

H.M.J. Francort, Actua.ml, havo en vwo, Criminaliteit en rechtsstaat
STUDY
PLAY

Terms in this set (...)

strafrecht
daarin staat aangegeven welke gedragingen beschouwd moeten worden als strafbaar, in welke gevallen deze gedragingen ook daadwerkelijk afgestraft kunnen worden en welke straffen er zijn
strafproces
daarin stan de procedures beschreven die door de justitie en politie gevolgd moeten worden om tot een veroordeling van een verdachte te kunnen overgaan
wetboek
een verzameling samenhangende wetten
formeel recht
de rechtsregels die zich met procedures van het recht bezig houden
materieel recht
de inhoud van een recht
strafvordering
strafprocesrecht of strafrecht
legaliteitsbeginsel
Mensen kunnen alleen maar veroordeeld worden voor handelingen die bij de wet strafbaar zijn gesteld
delictsomschrijving
een omschrijving van de strafbare handeling
toerekenbaarheid
de psychische gesteldheid van iemand
ne bis in idem-principe
het beginsel dat niemand nog een keer vervolgd of veroordeeld kan worden voor hetzelfde feit
onherroepelijk
beslissing waartegen geen gewoon rechtsmiddel (verzet, hoger beroep of cassatie) meer open staat
revisie
herziening van de beslissing in verband met het ontdekken van nieuwe feiten die de rechter onbekend waren
verjaring
Na verloop van tijd kan niemand meer worden vervolgd omdat het delict 'verjaard' (te lang geleden gebeurd) is.
recidive
ex-gevangenen die bij vrijlating weer overgaan tot strafbaar gedrag
onschuldpresumptie
iedereen wordt voor onschuldig gehouden totdat zijn schuld door de rechter bewezen is geacht
voorlopige hechtenis
opsluiting in afwachting van het proces
Officier van Justitie
degene die beslist of mensen voor de rechter komen of niet
straffen
sancties waarbij vergelding centraal staat
taakstraf of alternatieve straf
onbetaalde arbeid die maatschappelijk nuttig is
bijkomende straffen
deze kunnen naast de hoofdstraf of afzonderlijk worden opgelegd en hebben direct met de aard van het delict te maken
verbeurd verklaren
bij vonnis of administratief besluit ontzetten van het eigendom van het object ten bate van het Rijk
maatregelen
Deze zijn er op gericht om de samenleving (algemeen belang) tegen de dader of de dader tegen zichzelf te beschermen
TBS (terbeschikkingstelling)
Als het geestelijke vermogen van de dader tekort schiet, moet dwangverpleging ervoor zorgen dat de dader geholpen wordt in zijn ontwikkeling, zodat herhaling voorkomen wordt.
schadevergoedingsmaatregel
de verplichting de schade van het slachtoffer aan de staat te betalen. Zodra de veroordeelde heeft betaald aan de staat, betaalt deze laatste het ontvangen bedrag uit aan het slachtoffer.
ontneming wederrechtelijk verkregen voordeelregeling/plukzewetgeving
het kaal plukken van verachten in verband met door hen crimineel verworven vermogen
voorwaardelijke straf
De straf of maatregel wordt niet opgelegd indien de verdachte binnen een afgesproken proeftijd (meestal twee jaar) geen strafbaar feit pleegt of bepaalde andere afspraken nakomt (bijvoorbeeld het betalen van een schadevergoeding).
HALT-afdoening (Het ALTernatief)
altenatieve straffen waarbij de dader een aantal uren moet werken voor de gemeenschap en de schade moet vergoeden
wederrechtelijk
in strijd met het recht en de daarin beschermde normen
strafuitsluitingsgronden
goede redenen waarom iemand voor het plegen van dat delict niet gestraft zou moeten worden, te verdelen in rechtvaardigheidsgronden en schulduitsluitingsgronden
rechtvaardigheidsgrond
de verdachte kan goede redenen aangeven waarom hij voor het plegen van een delict niet gestraft zou moeten worden (het feit is niet meer strafbaar), o.a. overmacht en noodweer
overmacht
er is sprake van een noodtoestand waarbij iemand een afweging moet maken tussen twee plichten (stafrechtelijke en morele)
relatieve overmacht/noodtoestand
de wet telt minder zwaar dan humanitaire overwegingen
noodweer
de noodzakelijke verdediging van je eigen of een ander lijf, eerbaarheid of goed tegen ogenblikkelijke, wederrechtelijke aanranding (aantasting)
schuldbeginsel
het is aan de wil en de beslissing van de dader te wijten dat zijn gedrag niet achterwege bleef
schulduitsluitingsgrond
beginsel dat de verwijtbaarheid (schuld) van je strafbaar (wederrechtelijk) gedrag weg ('geen schuld, geen straf') neemt
overmachtexces/psychische overmacht
de dader pleegt onder zware psychische druk een misdrijf
ontoerekenbaarheid
een gesstelijke gestoorde weet niet wat hij doet, draagt derhalve geen schuld en wordt niet schuldig bevonden
noodweerexces
iemand hanteert hardere verdedigingsmiddelen dan strikt noodzakelijk zou zijn geweest, omdat er sprake is van de emotie van het moment
afwezigheid van alle schuld
je pleegt een delict zonder dat je het beseft
natuurlijke personen
individuen
rechtspersonen
bv's, verenigingen en stichtingen
strafblad
hierop worden vermeld de onherroepelijke veroordelingen tegen natuurlijke personen waarbij een of meer straffen zijn opgelegd
poging
iemand is begonnen met het uitvoeren van de misdaad, maar maakt om een of andere reden buiten zichzelf het misdrijf niet af
medeplichtige
hij/zij die opzettelijk behulpzaam is bij het plegen van een misdrijf en hij/zij die opzettelijk gelegenheid, middelen of inlchtingen verschaft tot het plegen van het misdrijf (uitlokken)
medeplegen
daarvan is sprake als twee of meer personen samen een strafbaar feit begaan; daarbij is vereist dat tussen hen een bewuste samenwerking heeft bestaan