How can we help?

You can also find more resources in our Help Center.

9 terms

Uprawnienia wierzyciela - obowiązki dłużnika

STUDY
PLAY
Względny charakter zobowiązania
Tylko od dłużnika wierzyciel może się domagać określonego zachowania się (działania lub zaniechania) - wyjątkowo od osoby trzeciej. Dłużnik zaś zobowiązany jest świadczyć, w zasadzie, tylko względem wierzyciela.
Rozszerzona ochrona zobowiązań
1) ius ad rem (art.59);
2) art. 415 k.c. i n. gdy osoba trzecia wyrządza szkodę wierzycielowi polegającą na tym, że czyni niemożliwym wykonanie zobowiązania przez dłużnika;
3) skarga pauliańska (art. 527 i n.);
4) niektóre prawa względne poprzez wpis do ks. wiecz. - art.16-17 u. ks. wiecz. i hip.;
5) przepisy szczególne - najem, dzierżawa, dożywocie.
Wierzytelność jako prawo podmiotowe
ogół uprawnień przysługujących wierzycielowi a wynikających z danego stosunku prawnego.
Owe uprawnienia niekoniecznie muszą stanowić roszczenia (np. odstąpienie od umowy).
Uprawnienia wchodzące w skład wierzytelności
1) zasadnicze (główne); oraz
2) pomocnicze (uboczne).

Ad 1) Uprawnienie do uzyskania świadczenia lub uprawnienie do uzyskania odszkodowania zamiast lub oprócz świadczenia.
Ad 2) Mają charakter uzupełniający w stosunku do uprawnień zasadniczych - np. roszczenia o odsetki.

*uprawnienia pomocnicze nie mogą istnieć bez istnienia uprawnień zasadniczych.
Przymusowa realizacja uprawnień wierzyciela
Uprawnienia wierzyciela składające się na pewną całość jako prawo podmiotowe mogą być realizowane na drodze przymusu państwowego.

Środkiem przymusu państwowego służącym realizacji uprawnień wierzyciela jest przede wszystkim egzekucja sądowa lub administracyjna.
W ściśle określonych przypadkach możliwe jest również zastosowanie samopomocy przez wierzyciela (np. art. 432 - zajęcie cudzego zwierzęcia).
Niemożliwość uzyskania od dłużnika uzyskania świadczenia w naturze
a) wykonanie zastępcze (na mocy wyraźnego upoważnienia ustawy - np. art. 479, 480);
b) możność dochodzenia odszkodowania w miejsce świadczenia w pieniądzu.
Jeżeli dłużnik jest obowiązany do złożenia oznaczonego oświadczenia woli
Prawomocne orzeczenie sądu zastępuje oświadczenie, do złożenia, którego był zobowiązany dłużnik, lecz tego nie uczynił (art. 1047 par. 1 kpc)
Zasada realnego wykonania zobowiązań
Obecnie nie obowiązująca, albowiem dłużnik może dochodzić np. odszkodowania w postaci zapłaty w pieniądzu.
Obowiązki dłużnika
Przeciwieństwem wierzytelności jest dług. Na treść długu składa się całość obowiązków dłużnika.
Tutaj również można dokonać podziału obowiązków dłużnika na obowiązki zasadnicze oraz pomocnicze (główne i uboczne).
Od obowiązku spełnienia świadczenia dłużnik nie może się zwolnić po przez zapłatę odszkodowania bez zgody wierzyciela (art. 483 par. 2)