25 terms

Economie klas 4 H7: Regelt de overheid dat? (kader)

STUDY
PLAY
Accijns
Een extra verbruiksbelasting op alcohol, tabak en grondstoffen.
Belasting
Een verplichte bijdrage die burgers en bedrijven aan de overheid betalen.
Collectieve sector
De overheid en instellingen die zorgen voor de sociale zekerheid.
Lagere overheden
Provincies, gemeenten en waterschappen.
Miljoennota
Toelichting op de rijksbegroting waarin de regering uitlegt welke keuzes zij gemaakt hebben.
Particuliere sector
Burgers en bedrijven. Bedrijven in de particuliere sector verkopen goederen of diensten om daarmee winst te maken.
Rijksbegroting
Overzicht van verwachte inkomsten en uitgaven van het Rijk voor het komend jaar.
Rijksoverheid
Het Rijk. Onze centrale overheid die vanuit Den Haag zaken regelt die voor het land van belang zijn.
Sociale zekerheid
Alle regelingen waardoor iedereen in zijn noodzakelijke levensbehoeften kan voorzien. Bijvoorbeeld een uitkering als je daar recht op hebt.
Subsidie
Een financiële bijdrage van de overheid om mensen en bedrijven te steunen.
Collectieve goederen
Voorzieningen die de overheid levert en betaalt en waarvan iedereen gebruik kan maken.
Privatiseren
De overheid besteedt taken uit of draagt die over aan particuliere bedrijven.
Begrotingsoverschot
De inkomsten op de rijksbegroting zijn hoger dan de uitgaven.
Begrotingstekort
De inkomsten op de rijksbegroting zijn lager dan de uitgaven.
Directe belastingen
Belastingen die je rechtstreeks aan de overheid betaalt. Het zijn belastingen over inkomen, winst en vermogen. Bijvoorbeeld loon- en inkomstenbelasting.
Indirecte belastingen
Belastingen die verwerkt zijn in de prijs van een product, zoals btw en accijns. Je noemt ze ook wel kostprijsverhogende belastingen.
Sociaal minimum
Het minimumbedrag dat je nodig hebt om van te kunnen leven en dat door de overheid wordt vastgesteld.
Sociale voorziening
Uitkering die betaald wordt met belastinggeld. Bijvoorbeeld de bijstand.
Verzorgingsstaat
Land waarin de overheid zorgt voor goede sociale zekerheid, gezondheidszorg, huisvesting en onderwijs voor iedere burger.
Volksverzekeringen
Sociale verzekeringen voor alle inwoners. Bijvoorbeeld de AOW, de ANW en de WIZ.
Werknemersverzekeringen
Sociale verzekeringen voor mensen die in loondienst werken of gewerkt hebben. Bijvoorbeeld de WW en de WIA.
Actieven
Mensen met betaald werk.
Inactieven
Mensen zonder betaald werk die een uitkering ontvangen, omdat zij arbeidsongeschikt, werkloos of boven de pensioenleeftijd zijn.
Solidariteitsbeginsel
Iedereen met een inkomen moet een deel daarvan afstaan ten behoeve van mensen zonder inkomen of met een laag inkomen.
Vergrijzing
Het aantal ouderen in de totale bevolking neemt toe en de gemiddelde leeftijd van de bevolking stijgt.