85 terms

Filipino

STUDY
PLAY

Terms in this set (...)

Kakayahang lingguwistiko
Abilidad ng tao na makabuo at makaunawa ng maayos at makabuluhang pangugusap
Kakayahang komunikatibo
Abilidad sa angkop na paggamot ng mga pangungusap batay sa hinihingi ng isang interaksiyong sosyal
Noam chomsky
Ang kakayahang lingguwistiko au isang ideyal na sistema ng di-malay o likas na kaalaman ng tao hinggil sa gramatika na nagbibigay sa kanya ng kapasidad na gumamit at makaunawa ng wika
Lingguwistikong pagtatanghal
Aplikasyon ng sistema ng kaalaman sa pagsusulay o pagsasalita
Santiago at Tiangco
Gumawa ng 10 bahagi ng pananalita
nominal, pandiwa at panuring
Uri ng salitang pangnilalaman
Pangngalan at panghalip
Uri ng nominal
Pangngalan
Pangalan ng tao hayop bagay pook katangian pangyayari at iba pa
Panghalip
Pamalit o panghalili sa pangngalan
Pandiwa
Nagsasaad ng kilos o nagbibigay-buhay sa pangkat ng mga salita
Pang-uri at pang-abay
Uri ng panuring
Pang—uri
Naglalarawan sa pangngalan at panghalip
Pang-abay
Nagbibigay-turing o naglalarawan sa pandiwa,pang-uri ay pang-abay
Pang-ugnay at pananda
Uri ng pangkayarian
Pangatnig,pang-angkop, pang-ukol
Mga uri ng pang-ugnay
Pantukoy at pangawing o pangawil
Salitang pangkayarian
Pang-ugnay
Nag-uugnay sa dalawang salita
Pang-angkop
Nag-uugnay sa panuring at salitang tinuturingan
Pang-ukol
Nag-uugnay sa pangngalan at iba pang salita
Pantukoy
Salitang nangunguna sa pangngalan o panghalip
Pangawing o pangawil
Salitang nagkakawing ng paksa o simuno
Komisyon sa Wikang Filipino
KWP
Ibanag bugtong
Palavvun
Tausug halaman
Jambangan
Itawes kambing
Kazzing
Ibaloy sapot ng gagamba
Safot
Tausug meranaw
Gusaling sambahan ng nga muslim
Rin
Patinig, w, y
Din
-ra-ri-raw-ray, katinig
Noong,upang o para,na at ng, pamamaraan ay panggaano, inuulit na salita
Gamit ng nang
Paggamit ng gitling
Ganap man o hindi, tunog o onamatopeia, katinig o patinig, pangtangi, bayagang salita, kakaibang bigkat bg pagbigkas, tambalang salita, numero sa oras at persang, de, di, orhinal na apelyido
Kakayahang sosyolingguwistiko
Gamitin ang wika nang may naangkop na panlipunang pagpapakahulugan para sa isang tiyak na sitwasyong pangkomunikasyon
Pormal na wika
Para sa mga nakakatanda at awtoridad
Impormal na wika
Kaibigan at kapareho ng estado
Taal na tagapagpasalita ng isang wika
Tao na tagalog ang unang wika
Setting and Scene, Participants, Ends, Act Sequence, Keys, Instrumentalities, Norms, Genre
SPEAKING
Setting and Scene
Saan at kailan nangyari?
Participants
Sino sino ang kalahok sa pag-uusap
Ends
Pakay, layunin at bunga ng pag-uusap
Key
Toni ng pag-uusap? Seryoso ba o pabiro
Instrumentalities
Anyo at estilo ng pananalita
Norms
Reaksyon ng mga kalahok
Genre
Uri ng sitwasyon
Etnograpiya
Sistematikong pag-aaral sa tao at kultura
Pormalidad at impormalodad ng sitwasyon, ugnayan ng mga tagapagsalita, pagkakakilanlang etniko at pagkakapaloob sa isang pangkat, awtoridad at ugnayang pangkapayarihan
Pagkilala sa varayti ng wika
Panlipunang penomenon
Nagkakaroon ng kabuluhan ang nomang salita o pahayag ng indibidwal kung ito ay nailulugar sa loob ng lipunan at itinatalastas sa kausap o grupo ng mga tao
Heterogeneous
Pagkakaroon ng iba't ibang anyo bunga ng lokasyong heograpiko pandarayuhan sosyo-ekonomiko politikal,at edukasyonal na kaangkinan ng partikulat na komunidad na gumagamit ng wika
Interference phenomenon
Lumilikha ng iba pang natatanging varayti ng Filipino
Interlanguage o mental grammar
Mga salita na hindi matatagpuan sa standard english
William labov
Nagtaguyod ng variablity concept
Variability concept
Likas na pangyayari ang kakaiba iba ng anyo at pagkakaroon ng mga varayti ng isang wika
Pragmatiko
Pag-aaral sa isang partikular na konteksto ipang mapahayag sa paraang diretsahan o may paggalang
Speech act
Kadikit sa paglinang sa kakayahang pragmatiko ang konseptong ito
Interlanguage pragmatics
Paano ang mga taal na tagapagsalita ng partikulat na wika
Kinesika
Kilos o galaw
Proksemika
Distansya
Pandama o panghawak
Haptics o emosyon
Paralanguage
Tono ng tinig at kalidad
Katahimikan o kawalang kibo
Ginagawa upang mag-isip at paghandaan ang sasabihin para maparating ang tampo o sama ng loob
Kapaligiran
Pinagdarausan ng pakikipag-isap at ng kaayusan nito
High context
Mataas ang ating pagbabahagijan ng mga kahulugan kahit sa pamamagitan ng pahiwatig
Pahaging
Mensahing sinadyang magmintis at ipinaalingawngaw lamang sa paligid
Padaplis
Sadyang lihis sa layuning matamaan nang bahagya ang kinauukulan nito
Parinig
Malawakang ginagamit upang maiparating ang naisasaloob
Pasaring
Mga berbal
O di-berbal na pagpaparatinh ng puna,paratang at iba pang mensaheng nakakasakit
Paramdam
Mensaheng ipinaabot ng tao o maging ng ispiritu sa pamamagitan ng mga ekspresyong nararamdaman gaya ng pagdaraboh pagbabagsak ng nga kasangkapan
Papansin
Mensaheng may layuning humingi ng atensyon na kadalasang naipapahayag sa papamigitan ng pagtatampo
Sagasaan
Pahayag na lumalagpas sa hangganan sa pakikipag-usap na karaniwang tinututilan ng nakikinig bilanh isang paalala na mamarinh may masaktan
Paandaran
Mekanismo ng pahiwatig na kadalasang nakapokus ay umiilot sa isang paksa
Diskurso
Nangangahulugan ng pag-uusap o pagpapalitan ng kuro
Kakayahang diskorsal
Tumutukoy sa kakayahang umunawa at makapagpahayag sa isang tiyak na wika
Kakayahang tekstuwal at kakayahang retorikal
2 uri ng kakayahang diskorsal
Kakayahang tekstuwal
Kahusayan ngnisang indibidwal sa pagbasa at pag-unawa ng iba't ibang teksto haua ng mga akda...
Kakayahang retorikal
Kahusayan na makibahagi sa kumbersasyon
Pagkilala sa pagpapalitan ng pahayag, pakikiisa
2 batayang panuntunan
Pagpapahaba sa pamamagitan ng kataga
Pa, ba, naman. Nga , pala. At iba pa
Pagpapahaba sa pamamagitan ng panuring
Na at ng
Pagpapahaba sa pamamagitan ng komplemento
Tagaganap, tagatanggap,ganapan. Dahilan o sanhi. Layon at kagamitan
Komplementong tagaganap
Isinasaad ang gumagawa ng kilos
Komplementong tagatanggap
Sino ang nakikinabang sa kilos
Komplementong ganapan
Pinangyarihan ng kilos
Komplementong sanhi
Dahilan ng pangyayri
Komplementong layon
Bagay na ipinhahayag ng pandiwa
Komplementong kagamitan
Instrumentong ginamit upang maisakayuparan ang kilos
Pagpapahaba sa pamamagitan ng pagtatambal
Na, ngunit, datapwat.subalit, saka at iba pa
YOU MIGHT ALSO LIKE...