Aardrijkskunde begrippen

STUDY
PLAY

Terms in this set (...)

Globalisering
Het proces waarbij de verwevenheid tussen gebieden en samenlevingen op aarde toeneemt
Absolute ligging
Waar iets ligt op de kaart
Absolute afstand
Een afstand uitgedrukt in kilometers
Transport- en informatietechnologie
Technische voorzieningen die samenhangen met het vervoer van goederen en mensen
Relatieve afstand
Een afstand uitgedrukt in tijd, geld en moeite die het kost om hem te overbruggen
Relatieve ligging
De ligging van een plaats of gebied ten opzichte van andere plaatsen en gebieden
Infrastructuur
Het geheel aan verbindingen in een bepaald gebied
Transportnetwerk
Het geheel aan transportlijnen met elkaar verbonden door knooppunten
Tijd- ruimtecompressie
Proces waarbij de relatieve afstand tussen plaatsen door de moderne transport- en informatietechnologie daalt
Hegemoniale staten
Een land dat gedurende een bepaalde periode grote delen van de wereld domineert op economisch, militair, financieel en cultureel gebied
Imperialisme
Het proces waarbij landen hun macht in andere delen van de wereld willen uitbereiden door gebieden te veroveren en te controleren
Dekolonisatie
Proces waarbij de kolonies zelfstandig worden
Wereldorde
De manier waarop de wereld op economisch, politiek en sociaal-cultureel terrein is georganiseerd. De wereldorde maakt ook zichtbaar wie in een bepaalde periode de grootste invloed heeft
Global shift
Een (mogelijke) verschuiving van het economische en politieke zwaartepunt van de landen rond de Atlantische Oceaan naar gebieden rond de Stille Oceaan
Markteconomie
Een economisch stelsel waarbij het functioneren van de markt bepaald wordt door het principe van vraag en aanbod en waarbij de rol van de overheid bescheiden is
Geografische mobiliteit
Stroming van mensen, goederen, informatie en ideeën tussen gebieden
Uitschuiving
Proces van verplaatsing van bedrijven en functies vanuit een centrum naar buiten. Dit proces kan zich op meerdere schaalniveaus voordoen
Netwerken
Verbindingen tussen gebieden en landen op economisch, politiek en sociaal-cultureel terrein. Het kan een netwerk zijn tussen twee landen (transnationaal netwerk) of een wereldwijd (mondiaal) netwerk
Productieketen
De route die een product aflegt van idee of grondstof tot dienst of eindproduct
Triadische netwerk
Het geheel van verbanden tussen de drie belangrijkste economische machtsblokken (VS, Japan en EU) in de wereld
Backwash-effecten
Negatieve invloed van een gebied (meestal centrum) op de economische ontwikkeling van een ander gebied (meestal de periferie). Door afroming van hulpbronnen, arbeidskrachten (braindrain) en kapitaal stagneert de ecoonomische groei in de regio
Spread-effecten
De positieve economische invloed van een gebied op een ander gebied, zoals de externe investeringen en overdracht van kennis, waardoor de welvaart in het gebied toeneemt
Andersglobalisten
Groep internationale actievoerders die zich verzet tegen die huidige, sterk door de mno's vormgegeven, globalisering
Culturele identiteit
Centrale waarden van een cultuur waaraan een volk zijn eigenheid ontleent
Afstandsverval
Het verschijnsel dat de interactie tussen gebieden afneemt naarmate de afstand toeneemt
Amerikanisering
De verbreiding van de Amerikaanse (westerse) cultuur over niet-westerse gebieden
Blokvorming
Landen zoeken aansluiting en steun bij elkaar om hun positie (vooral economisch en militair) te versterken
Communicatie- en informatietechnologie
Alle technieken die het mogelijk maken op elektronische wijze te communiceren en informatie van het ene punt naar het andere punt te verspreiden
Culturele globalisering
Proces waarbij er een grotere verwevenheid ontstaat tussen cultuurgebieden. Vooral het proces van amerikanisering speelt hierbij een rol
Economische globalisering
Het proces waarbij de verwevenheid tussen gebieden op economisch terrein toeneemt met name door de opkomst van mno's
Exploitatiekolonie
Een kolonie die door het moederland gebruikt wordt als wingewest. De kolonie wordt door het moederland aan de ene kant gebruikt om grondstoffen te leveren en dient aan de andere kant als afzetmarkt voor de producten van het moederland
Interactietheorie van Ullman
Theorie die ervan uitgaat dat uitwisseling van goederen, mensen of ideeën tussen gebieden alleen tot stand komt wanneer aan drie basisvoorwaarden is voldaan: complementariteit, transporteerbaarheid en geen tussenliggende mogelijkheden
Lingua Franca
De voertaal in een gebied waar meerdere talen gesproken worden. Op wereldschaal is dat Engels.
Lokalisering
De aanpassing van mondiale producten of diensten aan de lokale markt en cultuur
Mainport
Intercontinentaal knooppunt in een transportnetwerk. Denk hierbij aan belangrijke zee- en luchthavens
Regionale identieit
Groepen mensen koesteren hun identiteit en proberen de regionale kenmerken te behouden en te benadrukken.
Vrijhandel
Handel waarbij zo weinig mogelijk handelsbelemmeringen zoals invoerrechten bestaan
Vestigingskolonie
Een gebied waar kolonisten zich blijvend vestigen. Zij bouwen het gebied opnieuw op, vaak naar het voorbeeld van het moederland. De meeste vestigingskolonies behoren nu tot de rijkere landen in de wereld.
WTO (Wereldhandelsorganisatie)
Internationale organisatie, in 1995 door de westerse landen opgericht, met als doel de bevordering van de internationale handel, de beslechting van handelsconflicten en de opheffing van handelsbarrières. De WTO heeft liberalisering van de wereldmarkt hoog in het vaandel staan.