55 terms

Aardrijkskunde begrippen Hoofdstuk 1

STUDY
PLAY
analfabetisme
het niet kunnen lezen en schrijven
arbeidsmigratie
verhuizen naar een ander gebied of plaats
beroepsbevolking
dat deel van de bevolking dat tegen betaling beroep uitoefent plus de werklozen
bevolkingsdichtheid
gemiddeld aantal inwoners per km2
bevolkingsgroei
de toename van de bevolking in een bepaalde periode. Je maakt een onderscheid tussen natuurlijke groei en sociale groei
bevolkingsspreiding
de manier waarop de bevolking over een gebied is verdeeld
bilaterale hulp
ontwikkelingshulp tussen twee overheden
bnp per hoofd
bruto nationaal product, de waarde van alle goederen ondiensten die in een land in een jaar worden geproduceerd, plus de inkomsten uit het buitenland gedeeld door het aantal inwoners
bodemdegradatie
sterke afname van de productiviteit van de bodem door erosie, verzilting of uitputting
carrying capacity
het maximale aantal mensen dat in een gebied kan leven zonder onherstelbare schade aan te richten aan de leefomgeving
centrum, semi periferie, periferie
een indeling van de wereld naar ontwikkelingsgraad
cultuurgebied
gebied waarin culturen voorkomen die sterk op elkaar lijken
demografische druk
het niet-actieve deel van de bevolking uitgedrukt als percentage van de actieve bevolking
demografische transitie
de gefaseerde overgang van een hoog geboorte- en sterftecijfer naar een laag geboorte- en sterftecijfer
diffusie
de verspreiding van een ruimtelijk verschijnsel vanuit een kerngebied
doorschuiven in de sectoren
de opschuiving van de beroepsbevolking van de primaire naar de secundaire en tertiaire sector
dumping
het verkopen van gesubsidieerde voedseloverschotten onder de kostprijs op de wereldmarkt
gebonden hulp
ontwikkelingshulp waarbij de donor bepaalt wat er met dat geld moet gebeuren
geglobaliseerde voedsellandbouw
er wordt mondiaal gehandeld en geïnvesteerd in voedsel
genetische revolutie
veranderen van erfelijke eigenschappen van gewassen, zodat deze ook onder ongunstige omstandigheden goede opbrengsten leveren
good governance
redelijk democratisch en niet corrupt bestuur van een land
groen revolutie
verdeling van gewassen zodat de opbrengsten sterk toenamen
grondbezitverhoudigen
procentuele verdeling van het land over de bevolking
grootfamilie
gezinsverband waar ook grootouders en oom sen tantes en hun kinderen bij horen
handelspolitiek
beleid ten aanzien van de belemmeringen voor import en export
incoherent beleid
beleid waarbij de doelstellingen van de verschillende ministeries elkaar tegenwerken
internationale arbeidsverdeling
de specialisatie van werkgelegenheid in de verschillende delen van de wereld
internationale organisaties
organisaties waarbij verschillende landen samenwerken
koopkrachtpariteit
de hoeveelheid goederen of diensten die je in een land voor 1 dollar kan kopen
kwalitatieve honger
tekort aan vitaminen en mineralen
kwantitatieve honger
te weinig voedsel voor de minimale energiebehoefte
landbouwsubsidies
steun aan boeren om hun kosten te beperken
leeftijdsopbouw
de verdeling van de bevolking over de verschillende leeftijdsklassen of cohorten
levensverwachting
het aantal jaren dat iemand gemiddeld nog te leven heeft gelet op de huidige sterftekans
megasteden
steden met meer dan 10 miljoen inwoners
ngo's
niet-gouvernementele organisaties die buiten de overheid om direct met belangengroepen in ontwikkelingslanden werken
noodhulp
hulp bedoeld om levensbedreigende situaties op te lossen, vaak in de vorm van voedselhulp
politieke instabiliteit
wanneer regeringen elkaar snel afwisselen
productiviteit per hectare
landbouwopbrengst per ha
programmahulp
ontwikkelingshulp in de vorm van geld, dat het ontvangende land naar eigen inzicht kan besteden
projecthulp
ontwikkelingshulp in de vorm van geld, gedurende enkele jaren, bedoeld om een concreet probleem te verhelpen
regionale ongelijkheid
grote en ongewenste verschillen in ontwikkeling tussen gebieden
sociaal-economische stratificatie
classificatie van de bevolking in een samenleving naar bezit of inkomen
sociale ongelijkheid
grote en ongewenste verschillen in welvaart en ontwikkelingskansen tussen de verschillende groepen
soevereine staat
een internationaal erkende staat die als enige macht mag uitoefenen over de bevolking en het grondgebied van de staat
suburbanisatie
proces waarbij mensen en bedrijven vanuit de stad naar het omringende platteland trekken
territoriale conflicten
conflicten waarbij minderheden zelfbeschikking of een eigen staat op eisen
urbanisatiegraad
het percentage van de bevolking dat in de stad woont
urbanisatietempo
de snelheid waarmee de urbanisatiegraad per jaar toeneemt
urbanisatie
proces waarbij mensen vanaf het platteland naar de stad trekken
VN-index
maatstaf samengesteld uit de koopkracht, alfabetiseringsgraad end e levensverwachting, gebruikt om de maatschappelijke ontwikkeling vast te stellen
voedselzekerheid
situatie waarbij in een land altijd voor iedereen voldoende voedsel van goede kwaliteit beschikbaar is
vruchtbaarheid
het aantal levensgeborenen per jaar per 1000 brouwen van 15-45 jaar
wereldsysteem
de inderling van de wereld in centrum, semi periferie en periferie
World Trade Organization (WTO)
Wereldhandelsorganisatie, streeft naar vrijere handel